Persoonlijke financiën, pensioenstelsel en spaarpercentage. Niet bepaald de meest sexy termen voor de gemiddelde burger, zeker niet voor de jongere generatie. Het zijn echter wél elementen uit een groter geheel dat steeds relevanter wordt voor de jongere generaties van nu.

De Nederlandse verzorgingsstaat staat namelijk onder druk. Nederland, een land dat van oorsprong weinig belegde, meer spaarde en vooral vertrouwde op de overheid, heeft te maken met enkele negatieve trends[1] . De pensioenleeftijd kruipt omhoog en de huidige dertigers hebben naar verwachting pas recht op hun AOW, de collectieve oudedagsvoorziening, vanaf hun 71ste levensjaar[2]. De garantie dat het stukje pensioen waar men aanspraak op denkt te maken nog hetzelfde is, is ook niet meer vanzelfsprekend. Sinds de crisis van 2008 groeiden de pensioenen niet meer mee met de inflatie en het korten van pensioenen duikt steeds vaker op als reële optie om de dekkingsgraad van pensioenfondsen te verhogen. Kortom, de zekerheid van weleer is niet zo zeker meer en dit gegeven zal toch moeten uitnodigen tot het doppen van eigen boontjes.

De uitnodiging wordt helaas nog niet opgepakt; veel Nederlanders hebben weinig tot geen spaargeld. Zij zijn daarom op hun oude dag volledig afhankelijk van de overheid en nu al kwetsbaar voor onvoorziene kosten of het verlies van inkomen[3]. Dit geldt ook zeker voor veel millennials, die nu al enkele jaren als ‘high-potentials’ de krappe arbeidsmarkt bestormen. Mede door sociale media, waar de nieuwste aankopen en meest exotische bestemmingen geëtaleerd worden (#millionairelife #broke), en wegens de relatief hogere woonlasten veroorzaakt door de overspannen huizenmarkt, sparen millennials maar weinig. Ook bouwen ze door het later betrekken van een koopwoning niet aan hun vermogen door middel van het aflossen op de hypotheek.

Het hogere inkomen dat vaak verdiend wordt door de krappe arbeidsmarkt wordt tenietgedaan door lifestyle creep, de levensstandaard die mee omhoog sluipt wanneer het inkomen toeneemt. Dit komt voort uit hedonische adaptatie, het gewend raken aan het genot wat een aankoop brengt, waardoor men het gevoel krijgt een duurdere aankoop te moeten doen voor hetzelfde genot. Zeg maar dezelfde inflatie van gevoel wat menig XTC-gebruiker ervaart na enige periode van consumptie.

De groep Nederlanders die wél geld overhoudt aan het einde van de maand, in plaats van andersom, doet niet veel anders met het geld dan het op de spaarrekening te zetten. Zelfs nu de spaarrente historisch laag staat en veel koopkracht jaarlijks verdampt door een hogere inflatie dan spaarrente, durft 77% van de Nederlanders niet te beleggen[4]. De Calvinistische aard van het beestje alsmede de financiële crisis van 2008, bij velen nog vers in het geheugen, zorgen ervoor dat wat men overhoudt, verpietert op een spaarrekening.

Nu hoor ik je denken “wat moeten we dan wel?” De situatie is gelukkig niet zo schrijnend als het lijkt. Er bestaan mogelijkheden die weliswaar niet risicovrij zijn, maar gebaseerd op decennialange resultaten wel een gedegen antidotum blijken te zijn.

Door bijvoorbeeld maandelijkse passief te beleggen in indexfondsen en er jarenlang niet aan te komen, kan het zomaar zijn dat je je werkkloffie eerder aan de wilgen kunt hangen dan je ouders. Een indexfonds is een beleggingsfonds dat een bepaalde index volgt, door namelijk de aandelen te kopen waar de index uit bestaat. Zo koop je bij het AEX-indexfonds kleine stukjes aandeel van alle bedrijven die in de AEX-index zitten, in dit geval 25 bedrijven groot. Op deze manier middel je de prestaties van de minder presterende bedrijven met de groeibriljanten. Soms gaat het gemiddelde van al die bedrijven wat omlaag, soms wat omhoog, maar op de lange termijn stijgt de waarde van het indexfonds altijd[5].

Door dit jaar in jaar uit te blijven doen kan je vermogen doorgroeien en samengestelde interest, het rendement dat je behaalt op eerder behaald rendement, doet de rest. Hoe meer je opzij zet en belegt én hoe jonger je begint, hoe eerder je een groter vermogen opbouwt. Ook bespaar je door zelfstandig passief te beleggen op de gewiekste beleggingsadviseur, menig net zo glad als de eerste de beste verleider in Temptation Island. De 1 à 2% die je op jaarbasis voor ze betaalt maakt op lange termijn een significant verschil. Daarnaast blijkt dat passief beleggen op lange termijn (meer dan 15 jaar) in 92% van de gevallen meer oplevert dan een actief beheerd fonds[6]. Tel uit je winst.

Met een opgebouwd vermogen koop je dus je vrijheid en maak je zelf de keuze om wel of niet te werken. Het rendement dat je op den duur ontvangt over je beleggingen kan je voorzien van (tijdelijk) inkomen. De auteur JL Collins van het boek ‘The Simple Path to Wealth’ noemt het vermogen dat dit mogelijk maakt Fuck You Money. Geld dat je in staat stelt om voor jezelf te kiezen wanneer de situatie daarom vraagt. Dit groeiende bewustzijn zie je ook terug in de FIRE-beweging (Financially Indepent Retire Early), een van oorsprong Amerikaans concept. Mensen die dit concept omarmen leven zo zuinig mogelijk, sparen zo veel mogelijk (soms zelfs 70 of 80% van het inkomen) en beleggen dit vervolgens passief. De goeroes van deze beweging zijn vaak in hun vroege dertiger jaren met pensioen gegaan. Money equals freedom.

Nu klinkt dit makkelijker dan het is. Zeker voor jongere generaties, waar ‘instant gratification’ toch de norm is, vraagt het een plan en wat doorzettingsvermogen. Het vraagt dat je bewust bezig bent met wat erin komt, wat eruit gaat en wat je investeert in uiteindelijk meer keuzevrijheid op de langere termijn.

Het is slechts een enkele manier om makkelijker vermogen op te bouwen en zodoende je onafhankelijkheid te bevorderen. Het is niet de enige manier en zeker niet perfect, maar het klinkt beter dan het alternatief. Doorwerken tot boven je 70ste en vervolgens minder krijgen dan waar je recht op dacht te hebben…


[1] https://www.tilburguniversity.edu/nl/actueel/persberichten/persbericht-nederlanders-durvennauwelijks-te-beleggen/

[2] https://www.rabobank.com/nl/press/search/2018/20180216-nederlander-onvoldoendebewust-van-eigen-verantwoordelijkheid-voor-financiele-toekomst.html

[3] https://www.nibud.nl/beroepsmatig/nibud-25-miljoen-huishoudens-geld-hand/

[4] https://www.rtlz.nl/beurs/artikel/6916/nederlanders-durven-niet-te-beleggen-en-dat-kost-ze5-miljard-jaar

[5] https://jlcollinsnh.com/2012/04/19/stocks-part-ii-the-market-always-goes-up/

[6] https://www.aei.org/carpe-diem/more-evidence-that-its-really-hard-to-beat-the-market-overtime-92-of-finance-professionals-cant-do-it-2/