Zelfs als je niet een doorgewinterde investeerder bent of dagelijks in het casino te vinden bent denk je waarschijnlijk meer aan geld dan je zou willen toegeven. Er dient huur betaald te worden, een maag gevuld te worden en opeens is er ook nog je fiets die een dure opknapbeurt nodig heeft. Aan het einde van de maand is er vervolgens niets meer over om de dingen te doen die je echt wil doen. Het is voor velen een bekend probleem, de maand vliegt voorbij en aan het einde is er niets meer over om de spaarrekening te spekken. Na het lezen van verschillende boeken over personal finance (zodat jij het niet hoeft te doen) kwam ik erachter dat de stappen naar controle over je financiën en financiële rijkdom in veel gevallen vrijwel hetzelfde zijn. En wat blijkt, het is helemaal niet zo lastig.

Ondanks dat velen geloven dat het openen van een spaarrekening de beste manier is om je voor te bereiden op de financiële toekomst, blijkt dit helaas een achterhaald idee. De waarheid is dat de hoogte van de rente al jarenlang lager is dan de inflatie (stijging van prijspeil). Oftewel, geld dat op je spaarrekening geparkeerd staat verliest zelfs zijn waarde; naarmate de tijd vordert kan je er minder voor kopen. Nu is er op dit moment zelfs de wonderlijke situatie ontstaan dat banken rekeningen aanbieden met negatieve spaarrente. Zo ‘ontvangen’ klanten van de bank van Lanschot met een saldo van meer dan €2,5 miljoen -0,2 procent op hun spaarrekening. Voor een heldere uitleg over wat negatieve rente precies inhoudt verwijs ik je door naar dit stuk.

De eerste stap naar meer grip op je financiën is voor jezelf een vastomlijnd financieel doel voor ogen hebben. Dit kan verschillen van het afbetalen van je studieschuld binnen drie jaar, een wereldreis van een jaar, een miljoen op je 45e tot aan vervroegd met pensioen op je 40e. Doelen zoals deze zijn effectief omdat ze specifiek zijn. Indien je precies bent over jouw doel en welke betekenis dit voor jou heeft, vergroot dit de kans dat dit doel ook daadwerkelijk realiteit wordt. Om financiële rijkdom te verwerven zal je moeten leren om verantwoord te sparen vanaf het moment dat je meer gaat verdienen dan je nodig hebt om van te leven. Het is mogelijk om hier op elk moment in je leven aan te beginnen, maar hoe eerder je start hoe beter. Indien je begint op je 25e is de kans dat je rijk wordt aanmerkelijk groter dan wanneer je begint op je 35e.

Hoe zorg je er nou voor dat je aan het einde van je geld nog maand over hebt (of andersom)? Heel simpel gezegd komt het erop neer dat er meer binnen moet komen dan eruit gaat (no shit?). Dit blijkt echter in de praktijk lastiger dan gedacht. Mensen die zich weinig bezighouden met het beheren van hun financiën zijn in hogere mate vatbaar voor het laten meespelen van emoties in hun aankoopbeslissingen. Stel, je hebt net een promotie ontvangen met de bijbehorende bonus. Dit extra geld zou je kunnen investeren in aandelen of obligaties, wat je in de loop van de tijd geld zal opleveren. Een andere optie is dat je jezelf beloont met nieuwe aankopen, zoals dure kleding of gadgets. De kortstondige geluksboost die een dergelijke aankoop oplevert maakt het lastig om hieraan weerstand te bieden. Een persoonlijk financieel doel helpt om minder vatbaar te zijn voor de emoties van kortstondig geluk die komen kijken bij materialistische aankopen.

Op het moment dat je een duidelijk financieel doel voor ogen hebt is de volgende stap om je kosten van levensonderhoud, verdere uitgaven en investeringen op een rij te zetten. Neem een moment om je persoonlijke financiën uitgebreid in kaart te brengen. Welke activa bezit je? Welke schulden heb je? Wat zijn je maandelijkse kosten en inkomsten? Het in kaart brengen van je huidige situatie is een belangrijke stap in het begrijpen en verbeteren van je financiële situatie. Een nuttige manier om dit te doen is het bijhouden van een Excelsheet die jouw maandelijkse inkomsten en uitgaven volgt, net als je huidige activa en passiva. Noteer al je inkomsten. Dit omvat alles wat er maandelijks binnen komt op je rekening. Vergelijk dit met alle uitgaven van de maand, zoals je facturen, huur, lifestyle uitgaven en belastingen die van je salaris afgaan , net als alle andere leefkosten. Zorg er bovendien voor dat je bijhoudt hoeveel je huidige activa voor je generen iedere maand. Dit zal helpen om te meten hoeveel je in je uitgaven kan snijden om het verschil (op de goede manier) tussen je inkomsten en uitgaven groter te maken.

Door het bijhouden van je financiën zal je zien dat er onvermijdelijke kosten zijn zoals belastingen, huur en verzekeringen. Pas na het betalen van deze kosten kunnen we geld opzijzetten voor onszelf, toch? Niet zo snel. Je zal denken dat dit de te volgen volgorde is, maar de waarheid is, dat je dit kan omdraaien. De eerste persoon die jij je geld zou moeten geven is jezelf. Je werkt tenslotte om jezelf en je familie te onderhouden, niet andere mensen of andere bedrijven. Maar wacht niet tot het einde van het jaar om jouw bedrag opzij te zetten, om er dan achter te komen dat je eigen budget niet klopt. In plaats daarvan, zorg ervoor dat er automatisch een bedrag op jouw salaris wordt ingehouden. Een mooi streven is om van iedere werkdag één gewerkt uur opzij te zetten. Nederlanders sparen gemiddeld rond de 6 procent van hun nettoloon, wat ongeveer neerkomt op 29 minuten van een werkdag. Cruciaal is om te zorgen voor een percentage van minimaal 10 procent van je brutoloon, maar hoe meer hoe beter. Door iedere dag een uur van jouw inkomsten opzij te zetten weet je zeker dat je dit cijfer haalt. Het gaat mogelijk tegen je gevoel in, maar op deze manier weet je precies hoeveel extra geld je nodig hebt iedere maand om zowel die nieuwe jas te kopen als aan je vaste lasten te voldoen. Dit betekent overigens niet dat je je creditcardrekening moet gaan oprekken, maar blijf jezelf steevast als eerste betalen. De extra druk van het later betalen van je vaste lasten zal je daarnaast motiveren om creatieve manieren te vinden om extra geld te verdienen.  

Indien je je niet langer druk wil maken over geld en je de financiële toekomst van jouw dromen wil creëren zal je één simpel ding moeten doen: betaal jezelf eerst! Of het nou is om een pensioenplan te creëren, geld opzij te zetten voor een noodpotje, of het afbetalen van jouw schuld, het belangrijkste is om het automatisch te doen. Op deze wijze kan je profiteren van compound interest (rendement-op-rendement), en, als de jaren vorderen, achteroverleunen, en je geld zien groeien.