De meeste mensen zijn ervan overtuigd dat het winnen van de loterij hen gelukkiger maakt. Zodra ze zich hun luxe droomauto en een huis aan het strand kunnen veroorloven zullen ze pas écht gelukkig zijn. Uit diverse wetenschappelijke onderzoeken blijkt echter dat deze relatie tussen geld en geluk maar tot een bepaald bedrag aanwezig is. Zelf merk ik dat het constant met mijn uitgavenpatroon bezig zijn in ieder geval niet gelukkiger maakt. Dit maakte mij nieuwsgierig. Hoe kan ik m’n geld op een zodanige wijze besteden dat dit mij zo gelukkig mogelijk maakt? Ik kwam erachter dat de oplossing niet ligt in de hoeveelheid geld maar in de wijze waarop we ons geld besteden.

Een onderzoek toonde aan dat mensen bij een stijging van hun inkomen van 25.000 dollar naar 55.000 dollar verwachten dat ze ongeveer twee keer zo gelukkig zullen zijn. Statistieken laten ons echter zien dat een dergelijke inkomensstijging maar 7% gelukkiger maakt. Een flinke inkomensstijging zorgt zodoende niet voor een substantieel gelukkiger bestaan; het geluk van een extra euro neemt boven een bepaald inkomen af. Waar ligt die grens? Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman kwam tot de volgende conclusie: de relatie tussen emotionele gesteldheid en inkomen is sterk totdat mensen ongeveer 70.000 euro per jaar verdienen. De mate waarin geld bijdraagt aan je geluksgevoel kent zodoende een limiet. Dit betekent echter niet dat je je niet gelukkiger kunt voelen als je meer dan deze limiet verdient. Geld is dan alleen niet meer de meest bepalende factor voor je geluksgevoel.

In het vorige artikel werd duidelijk dat grip op je persoonlijke financiën de eerste stap is naar financiële onafhankelijkheid. Een belangrijk onderdeel van deze grip is dat je in kaart brengt waar jij voor spaart en waar jij je geld aan wil besteden, oftewel grip op je bestedingsgedrag. Dit bewustzijn helpt om het bedrag te verkleinen dat wordt uitgegeven aan dingen die niet zo belangrijk voor je zijn. Zo helpt dit je het te besteden aan de dingen die jij belangrijk acht en waarvan jij gelukkig wordt. Het enige wat je hiervoor hoeft te doen is een persoonlijk bestedingsplan op te stellen. Maak een lijst met de dingen die jij het leukst/belangrijkst vindt om te doen en waarvan jij het gelukkigst wordt. Zo creëer je beter inzicht of je huidige bestedingsgedrag hier wel mee overeenkomt. Het is bijvoorbeeld mogelijk om de voor jou minder leuke taken uit te besteden en zodoende tijd te “kopen”. Twijfel dan ook niet om de activiteiten die je minder gelukkig maken uit te besteden of te automatiseren, zodat je je tijd (en geld) kan besteden aan activiteiten die je wel gelukkiger maken.

Hoe kunnen we er nou voor zorgen dat de wijze waarop we ons geld besteden ons gelukkiger maakt. Uit onderzoek blijkt dat mensen vaak gelukkiger zijn als ze hun geld hebben uitgegeven aan ervaringen dan aan producten. De verklaring hiervoor is dat men sneller went aan materiële producten dan aan ervaringen. Daarnaast herinneren mensen ervaringen beter dan producten, waardoor we niet alleen geluk ervaren op het moment van de ervaring zelf maar ook als we het herbeleven. Bovendien blijkt dat we ervaringen eerder delen met anderen waardoor ze nog meer geluk geven. Gelukkig hoeft het niet om dure ervaringen te gaan om het van betekenis te laten zijn. Uit onderzoek blijkt dat ook bij mensen die maar weinig geld voor handen hebben meer geluk ervaren na het kopen van een ervaring, zoals het luisteren naar een nieuw nummer, dan na het kopen van een goedkoop product. Spendeer die extra euro’s dus aan het bijwonen van een concert of een diner met vrienden en niet aan de nieuwst gadget, om het maximale geluk uit jouw geld te halen.

“While trying to find yourself in things, you may end up losing yourself in things” – Eckhart Tolle

Het is gebleken dat we minder snel ‘gewend’ raken aan meerdere kleine dan aan één grote aankoop. Dit is gebaseerd op experimenten die aantonen dat geluk groter is bij een hogere frequentie aan ervaringen. Factoren die hier een rol spelen zijn: nieuwigheid, verrassing, onzekerheid en variëteit. Zo werd in een onderzoek een groep in twee groepen verdeeld, de ene groep kreeg een lange massage en de andere groep twee korte massages met een pauze van 20 seconden. De tweede groep, die meerdere korte massages kreeg, beleefde aan de gehele ervaring meer plezier en waren bereid er meer gelegd voor neer te leggen, ondanks dat de totale masseertijd korter was dan bij de eerste groep. Ook zal een pak koekjes van 500 gram niet per definitie twee keer zo veel plezier geven als een pak van 250 gram.

In Nederland hebben we een totaal van 1,5 miljard euro aan creditcardschulden. Het “consumeer nu, betaal later” motto zorgt voor kortzichtige financiële beslissingen die kunnen leiden tot schulden en betalingsproblemen. Het grote probleem bij creditcards is het hoge rentepercentage. Zo ben je met een bedrag rond de 8000 euro ongeveer twintig jaren aan het aflossen als je de minimale maandelijkse aflossing doet. Om meer geluk te ervaren zou de omgekeerde filosofie zijn: vooraf betalen. Uit onderzoek blijkt dat mensen vaak meer genieten van het vooruitzicht naar een bepaalde activiteit, dan van de activiteit zelf. Zo zijn mensen in de weken voor een trip vaak gelukkiger dan op de trip zelf. Dit heeft te maken met onze ongelijke perceptie van het verleden en de toekomst: toekomstige activiteiten roepen meer positieve gevoelens op dan identieke activiteiten in het verleden. Dit pleit tegen het gebruik van creditcards. Zo ben je in staat om uit te kijken naar een bepaalde aankoop terwijl je spaart, zonder dat je de negatieve gevoelens hebt van het terugbetalen van een lening. Daarnaast zijn mensen sneller geneigd geld uit te geven bij het gebruik van een creditcard. In een onderzoek werd een groep studenten gevraagd te bieden op tickets voor een sportevenement, de eerste groep werd verteld dat zij de dag erna met cash moesten betalen, de andere groep mocht de creditcard gebruiken. De creditcard groep bood twee keer (!!) zo veel als de groep die met cash diende te betalen. De best mogelijke investering is in veel gevallen het wegdoen van de creditcard!

Tot nu toe hebben we gezien hoe je je geld het beste kunt besteden aan jezelf om je geluk te vergroten. De meeste mensen denken dat geld aan jezelf besteden in plaats van anderen hen gelukkiger maakt. Het tegendeel blijkt waar. Het besteden van je geld aan anderen of een goed doel blijkt ons gelukkiger te maken dan dit geld aan onszelf te besteden. Onderzoekers gaven mensen een bedrag van 20 euro cash, waarin mocht worden gekozen om het aan zichzelf of aan anderen te besteden. Aan het einde van de dag werd contact opgenomen en bleek dat degenen die het geld aan anderen hadden besteed gemiddeld gezien gelukkiger waren. De reden hiervan is dat sociale relaties en een connectie met anderen essentieel is voor het ervaren van geluk. Het besteden van geld aan anderen heeft een opvallend krachtig effect op onze sociale relaties, en dus geluk. Het klinkt te mooi om waar te zijn, geld besteden aan anderen om er zelf gelukkiger van te worden.

Het hebben van veel geld maakt niet gelukkig, het op de juiste wijze besteden wel. Om het maximale geluk uit jouw euro ta halen, besteed je het aan (meerdere) ervaringen in plaats van producten, en besteed je je geld af en toe aan anderen in plaats van alleen aan jezelf. Maar koop niet zomaar spullen, zorg ervoor dat je uitkijkt naar de aankoop en geniet van jouw verhoogde geluksgevoel!